Kwiat Pasiek Zubrzyckich

Napisane przez Anonimowy w

Jeśli często widujemy nasze babcie bądź dziadków, możemy doskonale opisać ich wygląd. Ot, pani, pan po 80-tce, siwe włosy, zmarszczki na twarzy. Tym bardziej jesteśmy więc zaskoczeni, jeśli uda nam się na starej fotografii dostrzec ich, gdy mieli kilkanaście lat. Wydaje się nam nieprawdopodobne, że w ogóle byli kiedyś młodzi. Byli. Tak jak my mieli swoje plany i marzenia. Wybuch II wojny światowej unicestwił je i zmusił młodych ludzi do podejmowania decyzji ponad swój wiek. Zmusił do heroicznych czynów i walki o własne życie. Wspomnijmy ich młodość sprzed 1 września 1939 roku.

Stowarzyszenie Młodzieży Katolickiej w Pasiekach Zubrzyckich było organizacją prowadzącą działalność religijną, kulturalno-oświatową, społeczno-patriotyczną.


[Młodzież z Pasiek Zubrzyckich w 1938 roku. Zdjęcie ze zbiorów Stanisława Ferenza]

Tak oto zamieszczone powyżej zdjęcie opisuje ciocia Stanisława Ferenza, pani Helena Najda z domu Ginalska:


Zdjęcie było zrobione przed kościołem parafialnym w Sichowie w lecie w 1938r. Na zdjęciu są członkowie Stowarzyszenia Młodzieży Katolickiej z Pasiek Zubrzyckich. Proboszczem był w tamtym czasie ks.Telesfor Gabriel. Osobą, która prowadziła różne zajęcia z członkami Stowarzyszenia była córka naczelnika kolei w Sichowie [jedyne nazwisko, którego ciocia nie pamięta]. Teraz postaram się wymienić nazwiska osób począwszy od dołu z lewej strony: Maria Jagniątkowska, Magdalena Czuczwara, Bronisława Bechtloft,Emilia Ferenz [córka Walentego], Katarzyna Krauze, Weronika Południak, Wiktoria Loster, Kazimiera Szynal, Jadwiga Rosińska, Stanisław Ferenz, Jan Tybiński, Stefania Południak, Jan Łężny, Maria Czuczwara, Prowadząca zajęcia, Maria Ferenz, ks.Telesfor Gabriel, Jadwiga Pierzchawka, Jadwiga Ferenz, Emilia Janczura, Zofia Pierzchawka, Bronisława Kulczycka, Stanisław Ginalski, Zofia Łężna, Zofia Jagniątkowska, Bronisława Tybińska, Zofia Janczura, Jadwiga Łażniowska, Helena Ginalska, Władysław Łężny, Józefa Janczura, Stanisław Łażniowski, Zuzanna Wolińska, Józef Tybiński, Stanisława Łuczek, Stanisław Krauze.

Mieli swoje marzenia, plany życiowe, które w 1939r zastały w brutalny sposób zburzone przez okupanta niemieckiego, sowieckiego i bandyrowców UPA. Ginęli na froncie, w lesie w partyzantce, miejscu zamieszkania. Wywożeni do obozów przez oprawców hitlerowskich i stalinowskich. Tracili to, co najcenniejsze, najbliższych z rodziny, dorobek swojego całego życia. Ci, którzy przeżyli, w 1946 roku zostali wysiedleni z Pasiek Zubrzyckich kilkoma transportami w różne zakątki Polski, by zniszczyć więzi wspólnotowe, aby porozdzielać Rodziny.
Spróbujmy na nowo stworzyć wspólnotę kresową Pasieczan.

Opracował Stanisław Ferenz

Ocena artykułu:

Ślad Pasiek Zubrzyckich na fotografii

Napisane przez Anonimowy w

O księdzu Telesforze Gabrielu pisaliśmy już w notce o Pasiekach Zubrzyckich. Po szczegóły można kliknąć tutaj. Przypomnijmy, że ksiądz Telesfor pełnił posługę proboszczowską w Sichowie. Właśnie do tej parafii przynależały Pasieki. Na zdjęciu poniżej ksiądz proboszcz jest w towarzystwie chłopca. Tym chłopcem jest Ludwik Ferenz. Fotografię wykonano w maju 1939 roku z okazji Pierwszej Komunii Św.


[Zdjęcie ze zbiorów Stanisława Ferenza]

Kolejna stara fotografia przedstawia nagrobek Jana Ferenza (ur. 23 07 1899r. w Pasiekach Zubrzyckich, zm. 13.05.1942 r.), syna Antoniego i Marii z domu Sęp. Jan Ferenz został pochowany na cmentarzu w Sichowie. Dzięki takim zdjęciom zatrzymujemy chwile, które już nie wrócą i wspomnienia, które budują naszą tożsamość.


[Zdjęcie ze zbiorów Stanisława Ferenza]


Ocena artykułu:

Za Wielką Wodą

Napisane przez Anonimowy w

Pierwsze lata XX wieku zapisały się w historii jako czas wielkiej emigracji z Europy za ocean. Ludzie poszukujący lepszych warunków bytowych lub po prostu szczęścia decydowali się na podróż w nieznane. Prężnie rozwijające się Stany Zjednoczone i Kanada przyjmowały przybyłych, którzy tworzyli tworzyli młode, wielonarodowe społeczeństwa.
Również i członkowie rodziny Chałupów zasilili szeregi emigrantów. Edward Chałupa wspomina o tym w swoim pamiętniku:

I czwarty z kolei, Jan, żonaty w domu [z domu] - ? [tu brak nazwiska żony], syn: Józef, żonaty w Kołomyi w domu [z domu] Karg, mając dwóch synów: Wilhelma i ? [tu brak imienia], w młodości zmarł, reszta potomstwa Jana wyjechała do Kanady.

Pod względem pokrewieństwa Jan był stryjkiem Edwarda Chałupy, a zatem potomstwo Jana to kuzyni i kuzynki Edwarda. Wśród nich jest Rozalia Chałupa (16.11.1885-21.10.1964), która na początku XX wieku wraz ze swoją matką, Karoliną Chałupą (żoną Jana), opuściła kraj i zamieszkała w Kanadzie. Karolina Chałupa, dożywszy sędziwego wieku, zmarła w 1934 roku. Oto jej pomnik:


[Nagrobek Karoliny Chałupy (6.12.1845 - 2.04.1934). Zdjęcie ze zbiorów Weroniki Janeczko z domu Sudoł]

Rozalia Chałupa już w Kanadzie wyszła za mąż za Juliana Stupaka (06.01.1884-04.05.1940). Ich pierwsze zdjęcie pochodzi z 1908 roku.


[Stupakowie. Po lewej siedzi Karolina Chałupa, matka Rozalii Stupak z domu Chałupa. Julian Stupak stoi z tyłu. Obok matki stoi Frances Stupak, a na kolanach trzymana jest Barbara Stupak (urodzona właśnie w 1908 roku). Zdjęcie ze zbiorów Weroniki Janeczko z domu Sudoł]

Julian i Rozalia Stupakowie dochowali się dziesięciorga dzieci. Na poniższej fotografii wykonanej w 1928 roku uchwycono całą rodzinę:


[Julian i Rozalia Stupakowie wraz z dziećmi. Zdjęcie ze zbiorów Weroniki Janeczko z domu Sudoł]

Od lewej stoją: Agnes Stupak, Barbara Stupak (ta sama, która siedziała na kolanach matki na zdjęciu z 1908 roku), Joseph Stupak, Frances Stupak (ta, która stała obok kolan matki na zdjęciu z 1908 roku) oraz Dorothy Stupak. Dorothy Stupak (po mężu Sudoł) jest matką Weroniki Janeczko z domu Sudoł. Z przodu od lewej mamy siedzącą obok matki Ursulę Stupak. Rozalia trzyma na kolanach najmłodszą Lucy Stupak. Po prawej stronie matki stoi Gertrude Stupak, a obok niej Elizabeth Stupak. Po prawej od Elizabeth mamy ojca, Juliana Stupaka, a obok niego siedzi Agatha Stupak.
Fotografia zamieszczona poniżej (wykonana w 1951 roku) przedstawia Rozalię Stupak z domu Chałupa:


[Rozalia Stupak (Chałupa). Zdjęcie ze zbiorów Weroniki Janeczko]

Swoje 70-te urodziny Rozalia Stupak z domu Chałupa obchodziła latem w 1955 roku. Dzięki temu cała rodzina zamieszkująca prowincję Manitoba mogła przybyć na uroczystość. Na pamiątkowym zdjęciu uwieczniono Rozalię i jej dzieci. Zwróćmy uwagę, że jest ich dziewięcioro. Barbara Stupak zmarła w 1940 roku w wieku 32 lat.


[Rozalia Stupak z domu Chałupa oraz jej dzieci. Zdjęcie ze zbiorów Weroniki Janeczko z domu Sudoł]

Z tyłu pierwsza z lewej stoi Gertrude Stupak, potem Ursula Katchin (Stupak), Agata Puchlik (Stupak), Lucy Roslyn (Stupak) oraz Elizabeth Polson (Stupak). Elizabeht żyje do dzisiaj. Siedzą od lewej: Agnes Plenar (Stupak), Joseph Stupak, Rozalia Stupak (Chałupa), Frances Fijal (Stupak) oraz Dorothy Sudol (Stupak), matka Weroniki Janeczko, dzięki uprzejmości której możemy opublikować te zdjęcia.
Jak to jest być matką dziesięciorga dzieci? Widać to najlepiej, jeśli spojrzymy na zdjęcie babci z wnukami:

[Rozalia Stupak (Chałupa) wraz ze wszystkimi wnukami. Zdjęcie ze zbiorów Weroniki Janeczko]


Weronika Janeczko, córka Dorothy Sudoł i wnuczka Rozalii Chałupy stoi na zdjęciu pierwsza z prawej.

Ocena artykułu: